އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ގިނަ މައްސަލަތަކަކީ މުޢާމަލާތްކުރުމުގައި ގެންގުޅޭ ނޭދެވޭ އުސޫލްތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ކަންކަމެވެ. މުޖުތަމަޢެއްގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި އުފާވެރިކަން ބިނާވެފައިވަނީ އެ މުޖުތަމަޢެއްގެ މީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ކުރާ މުޢާމަލާތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މަލާމާތްކުރުމަކީ އެހެން މީހުންގެ ކަރާމާތަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެއްވެސް މީހަކު އަނެކަކަށް މަލާމާތްކުރުމަކީ ކުރަން ހެޔޮވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މަލާމާތްކުރެވޭ މީހާގެ ހިތަށް ލިބޭ އަނިޔާއަކީ ފަހަރެއްގައި ވެސް ކުޑަކަމެއް ނޫނެވެ. މަލާމާތްކުރުމުގެ ސަބަބުން، އަނެކާގެ އިތުބާރު ގެއްލި، ނަފްސާނީގޮތުން ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއް ލިބި، ގުޅުންތައް ނިކަމެތިވެ އަދި މުޖުތަމައުގައި ފިތުނަ ފަސާދަ އިތުރުވެގެންދެއެވެ.
މާތް ﷲ ވަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މަލާމާތްކުރުން މަނާކުރައްވާފައެވެ. އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވެސް ވަނީ މަލާމާތްކުރުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން، މަލާމާތްކުރުމަކީ ދީނީގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީގޮތުން ވެސް ނުހަނު ބޮޑުވެގެންވާ ނުރައްކަލެކެވެ.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَىٰ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ ۖ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
( الحجرات 11 )
( މާނަ: އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނެވެ. ފިރިހެނުންގެ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ފުރައްސާރަ ނުކުރާހުށިކަމެވެ. އެހެނީ އެފުރައްސާރަކުރި މީހުންނަށްވުރެ ، އެފުރައްސާރަ ކުރެވުނު މީހުން މާހެޔޮކަން ބޮޑުކަމުގައި ވެދާނެތެވެ. އަދި އަންހެނުންގެ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ފުރައްސާރަ ނުކުރާހުށިކަމެވެ. އެހެނީ އެފުރައްސާރަކުރި މީހުންނަށްވުރެ އެފުރައްސާރަ ކުރެވުނު މީހުން މާހެޔޮކަން ބޮޑުކަމުގައި ވެދާނެތެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން މީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސުތަކަށް އައިބުތައް ނުކިޔާށެވެ. ( އެބަހީ އެކަކު އަނެކަކަށް އައިބު ނުކިޔާށެވެ) އަދި އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ނުރުހޭ ލަގަބުތަކުން ނުގޮވާށެވެ. އީމާން ވުމަށްފަހު ފާސިގިވުމުގެ ނަން ލިބުމަކީ ހާދަހާ ނުބައިވެގެންވާކަމެކެވެ. އަދި އެކަންތަކުން ތައުބާ ނުވިމީހާ ދަންނާށެވެ. ފަހެ އެއުރެންނީ އަނިޔާވެރިންނެވެ.)
ދެރަބަހަކީ އަނެކާގެ ހިތަށް ހަމަލާދޭ ވަޅިއެކެވެ. އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި މީހުންނާ ދިމާލަށް ދެރަބަސް ބުނުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ނޫނެވެ. ދެރަބަސް ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންކުރަންވީ ރިވެތި ބަހެވެ. ބަސްމަގު ހަރުކަށިވިޔަސް، ބަހުގެ މާނަ ރިވެތިވާންޖެހެއެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ކުރީއްސުރެ ވެސް ބުނަމުން އައި "ބަސްމޮށެނީ ބަނޑަށް ނޫނޭ، ކަންފަތަށޭ" މިބަހުގެ މާނައަކީ އަޅުގަނޑުމެން ބުނާ ބަސްތަކުން އަސަރުކުރަނީ އަޑުއަހާ މީހާއަށް ކަން ދަނެގެން ވާހަކަދެއްކުމެވެ.
ކިތަންމެ ރުޅިއައިސްގެން ހުރި މީހަކަށް ވިޔަސް، ހަޑިބަހުން މުޚާޠަބުކުރުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ނޫނެވެ. ހަޑިބަހުން މުޚާޠަބުކުރުމުގެ ސަބަބުން، މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ތިމާގެ އިހުތުރާމް ގެއްލިގެންދެއެވެ. ރުޅިއައިސްގެން ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި ބަސްމަގު ބަދަލުވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެފަދަ ވަގުތުތަކުގައި ވެސް ތިމާގެ ދޫ ހިފެހެއްޓުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ވެސް ވަނީ ރުޅި އައުމުން ހަނުހުރުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައެވެ.
އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަކީ ވެސް ކުށްވެރިންނެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ދިރިއުޅުމުގައި ކުށްކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެން ވެސް އަނެކަކުގެ މާފުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެހެން މީހުންގެ ކުށްތަކަށް މާފުކޮށްދީފިނަމަ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުށްތަކަށް ވެސް މާފު ލިބިގެންދާނެއެވެ. މިއީ ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް އެންމެ ވަރުގަދަ ބަހާއެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އުފާވެރިކުރުމަށް ބޭނުންވާނަމަ، މަލާމާތްކުރުމާއި، ދެރަބަސް ބުނުމާއި، ހަޑިބަހުން މުޚާޠަބުކުރުން ދޫކޮށްލަންޖެހެއެވެ. ރިވެތި ބަހުން މުޢާމަލާތްކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމަށް ގެނެސްދޭނެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނިއުމަތެވެ. އެއީ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި ވެސް ކާމިޔާބު ހޯދުމަށް އޮތް އެންމެ ފަސޭހަ މަގެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ވެސް މިކަމަށް ސަމާލުވެ، ރިވެތި ބަހުން މުޢާމަލާތްކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަމާ ހިންގަވާށެވެ.
ރިއެކްޓް އަދި ކޮމެންޓް ކުރެއްވުމަށް
