ޙައްޖުމަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަ ދުވަހަކީ މާތްﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ނުހަނު މަތިވެރިވެގެންވާ، ބަރަކާތްތެރި ދުވަސްތަކެކެވެ. މިއީ އަހަރުގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތިވެރި ދުވަސްތައް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢަށް ބަލައިލުމުން ފެންނަނީ ހިތާމަވެރި މަންޒަރެކެވެ. ގިނަބަޔަކު މި މަތިވެރި ދުވަސްތަކުގެ މާތްކަމާއި ފައިދާއިން ޣާފިލުވެފައިވާ ތަނެވެ. މި ދުވަސްތަކަކީ އެއްވެސް އަގެއް ނެތް، އާދައިގެ އެހެން ދުވަސްތަކެއް ފަދައިން އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައްދަލުކޮށް ފާއިތުވެދިއުމަކީ ކޮންފަދަ ބޮޑު ހިތާމައެއްތޯއެވެ؟
މި ދުވަސްތަކުގެ މަތިވެރިކަން ބަޔާންކުރައްވައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ފަޖުރު ސޫރަތުގެ 1 އަދި 2 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ މި ދުވަސްތައް ގަންދެއްވައި ހުވާކުރައްވާފައެވެ. އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. "وَالْفَجْرِ * وَلَيَالٍ عَشْرٍ" (ފަތިހުގެ ވަގުތު ގަންދެއްވަމެވެ. އަދި ދިހަ ރޭ ގަންދެއްވަމެވެ.) ގިނަ މުފައްސިރުން އިއްތިފާޤުވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި މި އާޔަތުގައިވާ "ދިހަ ރޭ" އަކީ ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަ ދުވަހެވެ. މާތްﷲ ކަމެއް ގަންދެއްވައި ހުވާކުރެއްވުމުން ދޭހަވަނީ އެކަމެއްގެ މަތިވެރިކަމާއި މުހިންމުކަން ބޮޑުކަމެވެ.
ޙައްޖުމަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަ ދުވަހަކީ ރަމަޟާންމަހުގެ ފަހުދިހައިގެ ދުވަސްތަކަށްވުރެވެސް މާތްވެގެންވާ ދުވަސްތަކެއް ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ގިނަ މީސްތަކުން އެ ދުވަސްތަކުގެ މައްޗަށް ޣާފިލުވެފައިވާ، އަދި އިހުމާލުވެފައިވާ ދުވަސްތަކެކެވެ. މީސްތަކުންގެ ޢަމަލުތައް ހުންނަ ގޮތުން، މި މަތިވެރި ދުވަސްތައް އައިސް ފާއިތުވެގެންދަނީ ހަމަ އާދައިގެ އެހެން ދުވަސްތަކެއް ފަދައިންނެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭގޮތުގައި މި ދުވަސްތަކުގައި އެއްވެސް ކަހަލަ މަތިވެރިކަމެއް ނުވަތަ އިތުރު އިމްތިޔާޒެއް ލިބިފައި ނުވެއެވެ.
މިކަމާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލުން މުހިންމެވެ. ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހުދިހަ ކުރިމަތިވުމާއެކު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، ޒިކުރުކުރުމާއި، ދުޢާކުރުމުގައި ކެނޑިނޭޅި މަސައްކަތް ކުރާތަން ފެނެއެވެ. އެއީ ނުހަނު އުފާވެރި މަންޒަރެކެވެ. ނަމަވެސް، ރަމަޟާންމަހުގެ ދުވަސްތަކަށްވުރެ، އަދި އެ މަހުގެ ފަހުދިހައިގެ ދުވަސްތަކަށްވުރެވެސް ޙައްޖުމަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަ ދުވަސް މާތްވެގެންވާއިރު، އެފަދަ ފޯރިއަކާއި ޖޯޝެއް މި ދުވަސްތަކުގައި ނުފެނުމަކީ ކޮންފަދަ ބޮޑު ޖާހިލުކަމެއްތޯއެވެ؟ ރަމަޟާން މަހު އަޅުކަމަށް ބަހައްޓާ ސަމާލުކަން މި ދިހަ ދުވަހު ނުބެހެއްޓުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އީމާންތެރިކަމާއި ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން ހުރި މިންވަރު ހާމަވާ ކަމެކެވެ.
މި މަތިވެރި ދުވަސްތަކުގައި އަޅުކަމުގެ ތެރޭގައި ކުރިއަރައިދާތަން ނުފެނުމަކީ، މުސްލިމް އުންމަތުގެ މިއަދުގެ ޙާލަތު އޮތް ގޮތް ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީސްތަކުންގެ ފަރާތުން ފެންނަ މި ބޮޑު އިހުމާލަކީ، ދީނީ ޢިލްމަށްވުރެ ދުނިޔޭގެ ކަންކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ބޮޑުވުމުގެ ނަތީޖާއެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިސްކަން ދެވެނީ އީދަށް ތައްޔާރުވުމަށާއި، ދުނިޔަވީ އުފާފާޅުކުރުންތަކަށެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަ ދުވަހަކީ މާތްﷲ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްވާ ރަނުގެ ފުރުޞަތެކެވެ. މި ދުވަސްތަކުގެ ފައިދާ އެންމެ ހެޔޮގޮތުގައި ހިފުމަށާއި، ޣާފިލުކަމުގެ ނިދިން ހޭލުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން އަޒުމް ކަނޑައަޅަންޖެހެއެވެ. ގިނަގިނައިން ތަސްބީޙަ ކިޔުމާއި، ތަޙްމީދު ކުރުމާއި، ތަކުބީރު ކިޔުމުގެ އިތުރުން ރޯދަހިފުމާއި އެހެނިހެން ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގައި މި ދުވަސްތައް ހޭދަކުރުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް އޮތް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ފުރަތަމަ 10 ދުވަހު ކުރެވިދާނެ މުހިންމު ބައެއް ކަންތައްތައް
# ޙައްޖާއި ޢުމްރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރުން: އިސްލާމްކަމުގެ ރުކުނެއް ކަމުގައިވާ ޙައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމަކީ ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވާ މީހާގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެކެވެ. މަޤްބޫލު ޙައްޖެއްގެ ޖަޒާއަކީ ސުވަރުގެ ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
# ފުރަތަމަ 9 ދުވަހު ރޯދަހިފުން: ޚާއްޞަކޮށް ޢަރަފާތް ދުވަހު (ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ 9 ވަނަ ދުވަހު) ރޯދަހިފުމަކީ އިސްވެދިޔަ އަހަރާއި ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުގެ ފާފަ ފުހެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
# ޛިކުރު ކުރުން އިތުރުކުރުން: "ސުބުޙާނަﷲ"، "އަލްޙަމްދުލިއްލާހް"، "ލާއިލާހަ އިއްލަﷲ" އަދި "ﷲ އަކްބަރު" ފަދަ ޛިކުރުތައް ގިނަކުރަންޖެހެއެވެ.
# ތަކުބީރު ކިޔުން: ޛުލްޙިއްޖާ 9 ވަނަ ދުވަހުގެ ފަތިސް ނަމާދުން ފެށިގެން 13 ވަނަ ދުވަހުގެ ޢަޞްރު ނަމާދުގެ ނިޔަލަށް ކޮންމެ ފަރުޟު ނަމާދަކަށްފަހު ތަކުބީރު ކިޔުމަކީ ވާޖިބެކެވެ.
# އަޅުކަންތައް ގިނަކުރުން: ސުންނަތް ނަމާދުތައް (ޚާއްޞަކޮށް ދަމުނަމާދު) ކުރުމާއި، ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، ޞަދަޤާތް ދިނުން ފަދަ ހެޔޮ އަމަލުތައް މި ދުވަސްވަރު އިތުރުކުރަންވާނެއެވެ.
# ފާފަ ފުއްސެވުމަށް އެދި ދުޢާކުރުން: މިއީ ކުރެވިފައިވާ ފާފަތަކަށް ތައުބާވެ، އިޞްލާޙުވުމަށް ލިބޭ ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ.
ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ފުރަތަމަ ދިހަ ދުވަހަކީ ރޫޙާނީ ގޮތުން ކުރިއަށްދިއުމަށް ލިބޭ ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ. އަޅުކަންތަކާއި ހެޔޮ އަމަލުތަކުން މި ދުވަސްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހިފުމަށް އަޒުމް ކަނޑައަޅަމާ ހިނގާށެވެ.
ރިއެކްޓް އަދި ކޮމެންޓް ކުރެއްވުމަށް
